دست‌نويسي نو از انجيل زنده ماني

از انجيل مانوي ـ مهم‌ترين اثر ماني ـ تاكنون سه دست‌نويس به زبان فارسي ميانه و به خط مانوي شناخته شده بود: M17, M172/I/ و M644. مقاله حاضر نشان مي‌دهد كه قطعه كوچك و منتشرنشده M5439 نيز بي‌ترديد بخشي از دست‌نويس‌هاي انجيل بوده و همانند سه قطعه بالا بخشي از سرآغاز انجيل زنده ماني و باب الفِ آن را تشكيل مي‌داده است. قرائت كامل اين قطعه آسيب‌ديده و بدخوان نه تنها موجبات اصلاح بازسازي‌هاي پيشين را فراهم آورد، بلكه سبب تكميل شدن بخش كوچكي از متن نيز شده است. اين متن نشان مي‌دهد عقايد ماني ـ كه خود را در انجيلش آشكارا «فرستاده عيسي مسيح» خوانده و «پدر، پسر، روح‌القدس» را ستوده است ـ در كليات تا حدود زيادي به باورهاي ديگر گنوسيان ـ مسيحيان همانند بوده است.

Of the Manichean Gospel - the most important work of Mani - three Middle Persian manuscripts in the Manichean script were identified as of yet: M17, M172/I/ and M644. This article aims to show that the small unpublished fragment M5439 also is undoubtedly a part of the manuscripts of Mani’s Gospel and, like the above mentioned fragments, contains a part of the beginning of the first chapter (the chapter aleph) of Mani’s Living Gospel. A complete reading of this damaged fragment rendered not only a correction of the former reconstructions, but also the completion of a small section of the text. This text shows that the beliefs of Mani, who clearly introduced himself in his own Gospel as the ‘Apostle of Jesus Christ’ and praised ‘the Father, the Son and the Holy Ghost’ - by and large - have a likeness to other Gnostic-Christian thoughts in general.