نظريۀ واقعۀ حقوقي بودن ماهيت تنفيذ در فقه و حقوق ايران

عقد غير نافذ كه از اقسام عقود غير صحيح است، عقدي است كه وجود ناقص حقوقي دارد و با تنفيذ لاحق، صحيح و معتبر گشته و كليه اثراتي را كه شرعاً و قانوناً بايد بر آن مترتب شود، ايجاد مي‌كند. در توصيف و تحليل ماهيت حقوقي تنفيذ، بين فقها و حقوق‌دانان اختلاف‌نظر وجود دارد. بعضي آن را واقعه حقوقي و بعضي ديگر عمل حقوقي معرفي مي‌كنند. در اين مقاله با طرح و نقد و بررسي اين ديدگاهها، به تقويت نظريه واقعه حقوقي بودن ماهيت تنفيذ پرداخته شده است؛ چرا كه در عقود غير نافذ، ماهيت عقد انشاء شده است و فقط شرط رضايت مالك، مفقود است كه با حصول اين شرط، مشروط نيز محقق مي‌شود؛ بلكه اصلاً انشايي بودن (عمل حقوقي بودن) تنفيذ، محال عقلي است؛ چون رضايت يك كيف نفساني و از امور حقيقي و واقعي است و نه اعتباري؛ در حالي كه انشاء به امور اعتباري تعلق مي‌گيرد. بايد توجه داشت كه در حصول تنفيذ، صرف رضايت باطني كفايت نمي‌كند؛ بلكه در نظر عقلا براي ترتيب اثر دادن به عقد اظهار آن نيز لازم است.