غايت مند بودن آفرينش در فلسفه ي اسلامي: با محوريت غرض ورزي خالق و غرض مندي مخلوق

نظام آفرينش از ابعاد مختلفي چون نظام فاعلي جهانِِِ، نظام داخلي و نظام غايي در خور بررسي است. اين پژوهش نظام هستي را از بعد نظام غايي مورد بررسي قرار داده و به دنبال پاسخ‌گويي به اين سؤالات است كه آيا نظام آفرينش نظامي هدفمند است؟ آيا خداوند در آفرينش، داراي غرض است؟ و غرض نداشتن خداوند به چه معنا است؟ از نظر فلاسفه‌ي اسلامي، حكمت الهي اقتضاي آن دارد كه افعال خداوند همه از غايت و هدف برخوردار باشند و نفي غرض از فعل خداوند عبارت از نفي غرض فاعلي است و با توجه به نفي غرض زائد بر ذات، غايت آفرينش همان علم پروردگار و ابتهاج ذاتي او به كمالات مندرج در ذات است كه به سبب آن، به ايجاد نظام هستي مبادرت ورزيده است.