مصرف‌گرايي و عوامل جامعه‌شناختي مؤثر بر آن در بين جوانان شهر تهران

مصرف پديده‌اي جديد نيست اما تنها در عصر حاضر در مقياس وسيعي ظاهر و به امري فراتر از رفع نياز تبديل شده است. دراين‌بين، جوانان به دليل روحيات منحصربه‌فرد و تنوع‌طلب، كارگزاران عمده و مصرف‌كنندگان فعال جامعه محسوب مي‌شوند. از آنجايي كه مصرف‌گرايي مي‌تواند پيامدهاي منفي گسترده‌اي در پي داشته باشد، با هدف فهم و تبيين اين پديده، پژوهش حاضر با هدف شناسايي عوامل جامعه‌شناختي مؤثر بر مصرف‌گرايي انجام شد. روش تحقيق، پيمايش و ابزار گردآوري داده‌ها، پرسشنامه محقق ساخته بود. جامعه آماري جوانان 15 تا 35 ساله شهر تهران و روش نمونه‌گيري نيز تركيبي از خوشه‌اي چندمرحله‌اي و تصادفي ساده است. چارچوب نظري، تلفيقي از آراء زيمل، وبلن، كمپل، بودريار، گيدنز و ماركوزه درجهت تبيين مسئله پژوهش انتخاب شد. يافته‌ها نشان داد متغيرهاي مدگرايي (0.58)، خود اظهاري و بيان خود (0.58)، ارزش‌هاي لذت‌جويانه (0.37)، مديريت بدن (0.34) و تبليغات رسانه‌اي (0.26) رابطه مثبت و معناداري با مصرف‌گرايي دارند. تحليل رگرسيون چندمتغيره نشان مي‌دهد متغيرهاي مذكور 49 درصد از واريانس مصرف‌گرايي را تبيين مي‌كنند. مدگرايي با ضريب بتاي 0.32 و بيان خود با 0.27 بيشترين سهم را در تبيين واريانس متغير مصرف‌گرايي دارند.