تحليل شخصيت دوگانۀ جمشيد در روايات اساطيري از منظر نقد ساختارگرا

لوي استروس نظريه‌پرداز معروف ساختارگرا براي كشف دلالت پنهان اسطوره‌ها، آن‌ها را به كوچك‌ترين واحد تشكيل‌دهنده، يعني اسطوره‌واج تقسيم كرده‌است و كوشيده با تعيين جايگاه اسطوره‌واج‌ها در روايات مختلف و نيز تقابل‌هاي دوگانۀ ميان آن‌ها، معاني نهفته در اساطير را تبيين كند. در پژوهش حاضر، با بهره‌گيري از رويكرد ساختاري استروس، شخصيت دوگانۀ جمشيد بررسي شده‌است. ابعاد متفاوت شخصيت او حاصل سه تقابل دوگانۀ خير و شر، مرگ و جاودانگي، اهميّت پيوند خانوادگي و ناچيز شمردن آن است. همچنين، ژرف‌ساخت اسطورۀ جمشيد بر مبناي الگوي تولد دوقلوها شكل گرفته كه در اين الگو، فرزند اوّل واجد چهره‌اي نيك است و فرزند دوم به سبب به خطر انداختن جان مادر، سيمايي منفي دارد. تا زماني كه همزاد جمشيد در اساطير حضور دارد، نقش نيروي خير را بر عهده دارد، اما سپس كه نقش همزاد او كم و محو مي‌شود، خود جامع هر دو شخصيت مثبت و منفي دوقلوها مي‌شود.