نقش آخرت‌گرايي در رابطه انسان و محيط‌زيست از ديدگاه نهج‌البلاغه

نهج‌البلاغه بعد از قرآن كريم، بهترين منبع براي واكاوي مباحث اسلامي در همه زمينه‌ها است. رابطه انسان و محيط‌زيست يكي از اين مباحث است. در اسلام بيش از هر دين و مكتبي به رفتار صحيح با محيط‌زيست سفارش شده است. با توجه به اين‌كه انسان در روز قيامت نسبت به تمام اعمال خويش مورد سؤال واقع مي‌شود كه چرا با وجود انذار‌ها، نهي‌ها، راهنمايي‌ها و تبيين رفتارهاي صحيح و شناسايي رفتارهاي ناپسند، حيوانات را آزار داده و نسبت به طبيعت كوتاهي كرده است، اهميت آخرت‌گراييِ انسان در رابطه با محيط‌زيست روشن مي‌گردد. آن‌چه در اين پژوهش با استفاده از روش توصيفيتحليلي و به كارگيري ابزار كتابخانه‌اي پيرامون آن سخن گفته شده، مجموعه‌اي از رفتارهايي است كه مشخص كننده حقوق متقابل انسان و محيط‌زيست مي‌باشد و مي‌توان از آن به راهبردهايي از نهج‌البلاغه در حيطه رفتار تعبير كرد كه در قالب فضايل و رذايل رفتاري صورت دقيقي از روابط انسان با محيط‌زيست را بر اساس نهج‌البلاغه ترسيم مي‌كند. يافته‌هاي پژوهش حاكي از آن است كه احساس مسؤوليت نسبت به حيوانات، اهميت دادن به تغذيه آنان و مراعات حالشان هنگام كار، خستگي، بيماري و پيري، پرهيز از اذيت و آزار و ترساندن آنان از مهم‌ترين موضوعات در رابطه با حيوانات است. همچنين حفظ درختان و اهتمام به كشاورزي، انتخاب آب مناسب و تنظيم آبياري درختان، توجه به عوامل زيست محيطي در انتخاب محيط زندگي، نگاه به گل‌ها و سبزه‌زار، استفاده از پوشش مناسب فصلي نيز از مهم‌ترين موضوعات در رابطه با طبيعت است.