پيش بيني تغييرات مكاني شاخص فرسايش‌پذيري خاك با استفاده ‌از تكنيك نقشه‌برداري رقومي در منطقه كاني سيف شهرستان بانه

شاخص فرسايش‌پذيري خاك يكي از پارامترهاي تعيين كننده در برآورد ميزان فرسايش آبي مي‌باشد. بنابراين اطلاع از تغييرپذيري مكاني اين پارامتر كمك بسزايي در مدل‌سازي فرسايش آبي در منطقه دارد. هدف از تحقيق حاضر بررسي تغييرات مكاني شاخص فرسايش‌‌پذيري خاك (K) با ‌استفاده ‌از تكنيك نقشه‌برداري ‌رقومي خاك در منطقه كاني سيف بانه، استان كردستان مي‌باشد. در‌ تحقيق حاضر بر اساس تكنيك هايپركيوب محل ۲۱۷ نمونه در منطقه مورد مطالعه به وسعت ۴۰۰۰ هكتار انتخاب گرديد و سپس نمونه‌هاي خاك ‌از عمق‌300 سانتي‌متري برداشت ‌شدند ‌و مقادير‌ درصد ‌آهك، شن، سيلت، رس، وزن مخصوص ظاهري و ماده ‌آلي در ‌آزمايشگاه اندازه‌گيري شدند. در ابتدا با استفاده از نرم‌افزار RETC نفوذپذيري خاك تخمين زده شد و سپس، ‌از ‌طريق معادله‌ واعظي ‌(2008)،‌‌ مقدار K محاسبه ‌گرديد. سپس با ‌استفاده ‌از مدل‌هاي خاك سرزمين (SOLIM) و شبكه‌ عصبي مصنوعي، ‌ارتباط بين‌ داده‌هاي فرسايشپذيري خاك و متغيرهاي كمكي مستخرج از مدل رقومي ارتفاع و تصوير ماهواره لندست بدست آمد. ‌نتايج نشان داد كه مدل خاك سرزمين (ضريب تبيين ‌و ‌‌ريشه ‌مربعات خطاي ‌0.72 و ‌0.00013) ‌داراي كارايي بالاتري نسبت به شبكه عصبي مصنوعي (ضريب تبيين ‌و ‌‌ريشه ‌مربعات خطاي 0.67 و ‌0.00015) در پيش‌‌بيني شاخص فرسايش‌پذيري خاك‌ مي‌باشد. نتايج نشان داد كه‌ با ‌استفاده‌ از داده‌هاي نقطه‌اي ‌مي‌توان‌ برآورد ‌نسبتاً‌ دقيقي‌ از ‌ميزان ‌شاخص‌‌‌‌ فرسايش‌‌پذيري ‌خاك به صورت پيوسته ‌‌داشت. در نهايت با استفاده ‌از مدل SOLIM‌ اقدام ‌به پهنه‌بندي رقومي فرسايش‌‌‌پذيري خاك ‌در منطقه‌‌ مورد‌ مطالعه گرديد. نقشه نهايي شاخص فرسايش‌پذيري خاك منطقه مورد ‌مطالعه برحسب تن در هكتار بر مگا‌ژول ‌در ميلي‌متر با استفاده ‌از ‌‌مدل سوليم به ‌دست ‌آمد، ‌كه مقادير آن بين t.ha/Mj.mm 00094-0/0095 متغير مي‌باشند. ‌لذا پيشنهاد ‌مي‌گردد در مطالعات‌‌ آينده جهت برآورد مكاني‌ شاخص‌ فرسايش پذيري خاك از ساير مدل‌هاي نقشه‌‌برداري رقومي‌ استفاده ‌‌شود.