نقد و تحليل ديدگاه فخررازي در مسأله‌ي تباين جوهري نفوس ناطقه

پرسش از چيستي نفس ناطقه و ويژگي‌هاي آن، از مهم‌ترين مباني معرفت و تربيّت اخلاقي انسان است كه با رويكرد‌هاي علمي، فلسفي، عرفاني، اخلاقي، كلامي، ديني و غير آن، مورد توجه بوده است. در اين مقاله با روش توصيفي- تحليلي به بررسي ديدگاه فخرالدين رازي در مسأله‌ي چگونگي اختلاف نفوس ناطقه پرداخته شده است. فخررازي حقيقت انسان را نفس و آن را موجودي مجرّد مي‌داند، وي با استناد به دلايل عقلي و نقلي، بر آن است كه نفوس مذكور با يكديگر تفاوت ماهوي و جوهري دارند، اين ديدگاه علاوه‌ بر پيامد‌هاي تربيتي، ازنظر عقلي و نقلي نيز قابل‌تأمل است. هم سخنان او درباب تربيت و تكامل‌پذيري نفس با مدعاي فوق منافات دارد و هم دلايل او بر اين مدعا قابل‌نقد مي‌باشد كه در حد وسع به آن پرداخته شده است.