مقايسه‌ي انتقادي آراي ولفگنگ اسميت و ملاصدرا درباره‌ي علم به خارج (با تأكيد بر ابصار)

يكي از مباحث مهم در فلسفه، چگونگي علم به اشياء خارجي مخصوصاً ادراك بصري است. ولفگنگ اسميت، رياضي‌دان، فيزيك‌دان، فيلسوف علم و متافيزيك‌دان آمريكايي هم‌نوا با فيلسوف شهير اسلامي، شيخ اشراق، پس از سعي در نقد ثنويت دكارتي و اثبات عالم خارج، ادراك بصري را اتحاد و اضافه‌ي نفس با اشياء خارجي مي‌داند. ملاصدرا نيز با پذيرش عالم خارج در فلسفه‌ي خويش، ضمن نقد نظرات عالمان و فيلسوفان ديگر، معتقد است ادراك بصري با انشاء صورتي مثالي در عالم مثال متصل نفس روي مي‌دهد. نگارنده ضمن تبيين برخي نظرات اين دو شخصيت در باب عالم خارج، استدلال‌هاي اسميت و ملاصدرا براي اثبات عالم خارج را نپذيرفته است.در باب ادراك بصري نيز نقد ملاصدرا بر شيخ اشراق همان نقد نظر اسميت است.نگارنده ضمن نقد اين نقدها، خود به نقد نظر اسميت و شيخ اشراق پرداخته و نظر ملاصدرا را برفرض پذيرش تجرد نفس و لزوم تجرد معلوم پذيرفته است. در پايان، وجود جهان خارج و لزوم ثنويت ميان ذهن و عين اثبات‌شده است.