تحليل جايگاه وقف در وجين منابع مكتوب از ديدگاه مراجع عظام تقليد، مديران كتابخانه‎ها و حقوق موضوعۀ ايران

هدف: يكي از مشكلات رايج كتاب‎هاي وقفي، وجين آنهاست. پژوهش حاضر ضمن شناسايي مشكلات كتاب‎هاي وقفي در كتابخانه‎ها، راهكارهايي را از منظر مراجع عظام تقليد، منابع حقوقي و مديران كتابخانه‎ها دربارۀ وجين كتاب‎هاي وقفي ارائه كرده است.  روش: روش پژوهش كتابخانه‌اي و  پيمايشي است. ابزار گردآوري داده‎‍‌ها، منابع كتابخانه‌اي، پرسش‎نامه و مصاحبه بود. از منابع كتابخانه‌اي براي مباني نظري، طرح پرسش‎ها و راهكارهاي حقوق موضوعه ايران استفاده شد. از مصاحبه براي كسب نظرهاي متخصصان و از پرسش‎نامه براي اخذ استفتائات از مراجع عظام استفاده شده است. يافته‎ها: بر اساس يافته‎هاي پژوهش، بين 5 تا100% موجودي كتابخانه‎هاي جامعه پژوهش، كتاب‎هاي وقفي بوده است. باوجود اين، همۀ مديران كتابخانه‎ها وقف _ به‎ويژه كتاب‎هاي خطي و نفيس _ را  خوب و مفيد دانسته‎اند. 70% مديران، پذيرش كتاب‌هاي وقفي را منوط به نيازهاي واقعي كاربران دانسته‌اند. از سوي ديگر، كتاب‎هاي وقفي براي مجموعۀ آنها موانعي از قبيل شرايط واقفان، تكراري‎بودن منابع و نبود امكان وجين را پديد آورده و سبب كمبود فضا و هزينه‌هاي نگهداري از آنها براي كتابخانه شده است. با توجه ديدگاه متخصصان، مراجع عظام (به‎استثناي حضرت آيه‎الله نوري همداني) و حقوق موضوعه ايران، اگر كتاب‎ها آسيب ديده باشند مي‌توان آنها را وجين كرد؛ اما اگر براي كتابخانه ديگري قابل استفاده باشند، مي‌توان كتاب‎هاي وقفي را به كتابخانه‎هاي ديگر داد.