تأثير پذيري تصوّف ايراني از آيين بودا با تمركز بر انديشه ي مُدارا طلبي و شفقت بر خلق

The influence of Buddhism on the Iranian Sufiism

نقطه ي عزيمت فكري آيين بودا و تصوف ايراني (خراساني)، تمركز بر مفهوم رنج و رهايي انسان ها از رنج است. در هر دو آيين، در جهت تقليل مرارت انسان ها، اصل شفقت به عنوان مبنا اختيار شده است. صوفيان خراسان ، هم به لحاظ جغرافيايي و هم به لحاظ فرهنگي متأثر از فرهنگ و عرفان بودايي هستند و شباهت هاي انكار ناپذير و چشمگيري بين بوديسم شرقي و صوفيسم خراساني وجود دارد. با توجه به چالش هاي خونين معاصر و جدال هاي ديني و فرقه اي، طرح دوباره ي مفهوم شفقت مي تواند به گفتگوي اديان و فرهنگ هاي درحال نزاع ياري برساند.در اين مقاله از رويكرد مقايسه اي و روش تحليل متون مكتوب بودايي و تصوف خراسان استفاده شده و ضمن اشاره به درگاه هاي نفوذ آيين بودا در تصوف ايراني، كوشش شده است تا همانندي هاي اين دو مشرب عرفاني، در باب مفاهيم قبيل مدارا و شفقت مورد بررسي و تبيين قرار گيرد