هرمنوتيك و نقش آن در كشف شبكه معنايي آيات قرآن كريم

نگرش جامع‌گرايانه در تفسير قرآن و كشف شبكه معنايي آيات در گرو بهره‌گيري از روش‌هاي سنتي و رهاورد دانش‌هاي نويني همچون هرمنوتيك است؛ در دانش هرمنوتيك بيش از همه، دو مقوله دور هرمنوتيكي (به علت نقش آن در فهم متن) و پيش‌‌فرض‌‌ها (به علت ارتباط آن با يكي از طرف‌هاي دور) مي‌تواند در ترسيم شبكه معنايي آيات مؤثر واقع شود. در اين تحقيق پس از تشريح تقريرهاي مختلف از دور هرمنوتيكى و نظرگاه قرآن‌پژوهان مسلمان، نقش دور هرمنوتيكي در تنوير ارتباط‌هاي پيدا و پنهان و شبكه‌اي متن قرآن و بهره‌گيري از عوامل متني، كل‌گرايي و برون‌متني و بينامتني در فهم آيات تبيين شد و انواع دور هرمنوتيكي ميان واژه و آيه، آيه و سياق متني، آيات و سياق موقعيتي، آيه و سوره، آيات و قرآن و ميان قرآن و ساير منابع ديني مطرح گرديد. همچنين ضمن تبيين نگرش قرآن‌پژوهان بر تأثير پيش‌فرض‌ها در تفسير قرآن، فرايند استخراج، بازنگري و توسعه پيش‌فرض‌ها در رجوع به متن قرآن و امكان خلق افق‌هاي معنايي جديد بررسي شد.