اشتداد پذيري «علم» در پرتو نشانه‌شناسي «قوم يعلمون» در سوره فصّلت (بر مبناي نشانه‌شناختي گريماس)

نشانه‌شناسي يكي از روش‌هاي تحليل متن است و قرآن‌كريم به‌عنوان ارزشمندترين متن ادبي، در جاي‌جاي آياتش، سرشار از نشانه و رمز است كه نشانه‌شناس بايد اين معاني را دريابد و به لايه‌هاي عميق متن دست پيدا كند. خداوند در آيه سوم سوره فصّلت مي‌فرمايد: «كِتابٌ فصّلت آياتُهُ قُرْآناً عَرَبِيًّا لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ»، در اين آيه هدف از تفصيل آيات و عربي قرار دادن آن‌ها براي قومي است كه مي‌دانند. اين پژوهش، درصدد است با استفاده از دانش نشانه‌شناسي و نظريه نشانه‌شناختي گريماس، در ارتباط با تقابل‌هاي دوگانه در ساختار زيربنايي گفتمان و نظام گفتماني روايي به شناسايي تقابل‌ها و تعامل‌هاي «قوم يعلمون» در اين سوره بپردازد و راهكارها و موانع رسيدن به علم را شناسايي كند. مؤلفان پس از بررسي به اين نتايج دست يافتند كه مهم‌ترين راهكارها براي رسيدن به علم عبارتند از: عزم و اراده، علاقه و ميل دروني، هدف مشخص، استقامت، خشوع، نداشتن خوف و حزن و مهم‌ترين موانع رسيدن به علم نيز عبارتند از: اعراض و عدم پذيرش، استكبار و نداشتن هدف؛ چنان‌كه دريافتند با تقويت راهكارها و ريشه‌يابي موانع و برطرف كردن آن‌ها مي‌توان ميزان بهره‌مندي از علم را افزايش داد و اين‌چنين ذو مراتب بودن علم براي انسان را تصديق كرد.