برهان‌پذيري جمله‌هاي اخلاقي در ديدگاه شهيد مطهري

فرااخلاق به مبادي تصوري و تصديقي علم اخلاق مي‌پردازد. يكي از بخش‌هاي فرااخلاق، مباحث منطقي است كه عبارتند از مباحثي كه به استنباط و استنتاج مفاهيم و گزاره‌هاي اخلاقي مربوط مي‌شود؛ مانند بررسي نحوه ارتباط جمله‌هاي اخلاقي با يكديگر و با جمله‌هاي غيراخلاقي. بنابراين، ‌برهان‌پذيري جمله‌هاي اخلاقي از منظر شهيد مطهري در شمار مباحث منطقي فرااخلاق است و كمتر نوشته‌اي بدان پرداخته است. نويسنده در اين مقاله برآن است تا برهان‌پذيري در جمله‌هاي اخلاقي را در ديدگاه شهيد مطهري تبيين كند و بيان نمايد كه شهيد مطهري به دنبال اثبات يقيني‌بودن جمله‌هاي اخلاقي بوده است. شهيد مطهري برخلاف آنچه از تحليل نظريه ايشان بيان مي‌شود، دغدغه عقلي دانستن جمله‌‌هاي اخلاقي را داشته است و جمله‌هاي اخلاقي را بر جمله‌هاي نظري استوار مي‌داند. ايشان در شرح اصول فلسفه و روش رئاليسم در شرح كلام علامه‌طباطبايي براي برهان‌ناپذيري جمله‌هاي اخلاقي دست‌كم پنج تبيين مي‌آورد، ولي در تبيين نظريه خود در جاودانگي اصول اخلاقي و برخي كتب ديگر، آن پنج بيان را رد مي‌كند و برخي جمله‌هاي اصلي اخلاقي را بديهي عقل عملي و برهان‌پذير مي‌داند. ايشان افزون بر يقيني‌دانستن جمله‌هاي اخلاق از طريق عقل عملي، آنها را مؤيد به عقل نظري مي‌داند.