پژوهشي در شناخت ناپذيري ذات واجب‌الوجود درنظام فلسفي صدرالمتألهين

ضعف وجودي مدرِك و شدّت وجودي مدرَك، بزرگ‏ترين چالش در برابر امكان شناخت خداست. در نظام فلسفي صدرالمتألهين، اين مسئله در دو حوزه شناخت حضوري و حصولي مطرح مي‏شود. شناخت حضوري، شامل شناخت علت به معلول، شناخت شيء مجرد به ذات خود و شناخت معلول به علت مي‏شود. دو قسم نخست از قبيل علم حضوري تفصيلي و قسم سوم از قبيل علم حضوري اجمالي است. در انديشه صدرالمتألهين، علم حضوري موجودات به واجب تعالي از دو قسم اول نبوده، از قسم سوم است. ملاصدرا شناخت حصولي ماهوي خدا را محال و شناخت حصولي اجمالي غيرماهوي را ممكن مي‏داند. ديدگاه صدرالمتألهين در كنار عمق و دقتش، برخي كاستي‏ها نيز دارد كه در اين نوشتار بدان پرداخته‏ايم.