اثرات بيوپليمرهاي كيتوسان و صمغ عربي بر برخي از خصوصيات فيزيكي خاك‌هاي انبساطپذير

عمليات خاكورزي در خاك­هاي انبساط­پذير به دليل چسبنده بودن در زمان مرطوب و سخت بودن در مواقع خشك با مشكلاتي همراه مي­باشد. يكي از راهكارهاي مديريت اين خاك­ها، استفاده از بهبود دهنده­هاي خاك[1] مي­باشد. در همين راستا، در تحقيق حاضر آزمايشي به صورت فاكتوريل با طرح پايه كاملاً تصادفي (CRD) با دو فاكتور شامل نوع (صمغ عربي و كيتوسان) و مقدار مصرف (صفر، پنج و ده گرم بر كيلوگرم) بهبود دهنده­هاي خاك با سه تكرار به منظور بررسي اثرگذاري بيوپليمرهاي طبيعي فوق در بهبود كيفيت خاك از ديدگاه خصوصيات فيزيكي خاك­هاي انبساط­پذير انجام شد. تعدادي از ويژگي­هاي خاك پس از يك دوره زماني حدوداً سه هفته­اي تيمار خاك مورد پايش قرار گرفت. نتايج نشان داد كه كاربرد صمغ عربي و كيتوسان موجب افزايش هدايت هيدرليكي اشباع (Ks) (حدوداً دو برابر) و پايداري خاكدانه­ها در حالت خيس (WAS) (حدوداً 3 تا 4 برابر) شد. شاخص ميانگين وزني قطر خاكدانه­ها (MWD) در اثر تيمار خاك­ها با صمغ عربي حدوداً دو برابر افزايش و در اثر تيمار با كيتوسان حدوداً به نصف كاهش يافت. در ارتباط با هدر رفت آب خاك نيز، صمغ عربي موجب حفظ رطوبت بيشتري در خاك در مقابل نيروي تبخير گرديد. ميزان انبساط خاك­هاي مورد آزمايش نيز در اثر كاربرد هردو بيوپليمر فوق به حدود نصف كاهش يافت. بنابراين به نظر مي­رسد بتوان از بيوپليمرهاي فوق براي كاهش خاصيت انبساط و انقباض خاك­ها استفاده كرد.