عوامل تعيين‌كننده نرخ ارز در ايران با تأكيد بر نقش تحريم‌هاي اقتصادي

هدف اصلي مقاله حاضر، بررسي عوامل تعيين‌كننده نرخ ارز در ايران مي باشد. براي اين منظور ابتدا از ميان عوامل احتمالي كه مي توانند نرخ ارز را تحت تأثير قرار دهند، با استفاده از روش Stepwise Least Square، براي دوره زماني ۱۳۹۵۱۳۵۷ شناسايي شده اند. سپس جهت تخمين روابط بلندمدت بين متغيرها از الگوي خودرگرسيون با وقفه توزيعي(ARDL)، استفاده شده و روابط كوتاه‌مدت با استفاده مكانيزم تصحيح خطاي برداري(ECM) مورد تجزيه‌وتحليل قرار گرفته است. نتايج مؤيد اين است كه در بازه زماني مورد مطالعه در بلندمدت، نرخ ارز اسمي با رشد مخارج دولت، درآمدهاي نفتي و خالص صادرات رابطه عكس دارد و با نرخ بهره بانكي، توليد ناخالص داخلي، اختلاف تورم داخل با خارج و نيز كسري بودجه دولت رابطه مثبت دارد. همچنين نتايج نشان مي دهد در بازه زماني مورد مطالعه اعمال تحريم‌هاي اقتصادي در سال ۱۳۹0، اثر تعيين‌كننده در افزايش نرخ ارز داشته است. به بيان ديگر، تحريم ها در آن دوره، اثر تعيين‌كننده و اصلي در تغييرات نرخ ارز كشور داشته است.