منطق كوانتومي: منطقِ صادقِ كاذب!

نيروبرد (مكانيك) كوانتومي در طليعه قرن بيستم جانشين نيروبرد سنتي شد. براي معادله موج شرودينگر كه در اين نيروبرد جديد، داراي جايگاهي همچون جايگاه قوانين حركت نيوتن در نيروبرد سنتي است، تعبيرهاي فلسفي بسياري ارائه شده كه تعبير منطق كوانتومي يكي از اين تعابير است. بنيان‌گذاران منطق كوانتومي مدعي‌اند كه بر اساس مشاهداتشان در سطح كوانتومي، منطق سنتي كه پيش‌ از اين به‌ عنوان معيار سنجش استدلال صحيح از ناصحيح بوده است، فاقد كارايي مناسب است و بايد آن را با يكي از تقارير منطق كوانتومي جاي‎گزين ساخت. در اين مقاله ضمن معرفي مختصر نيروبرد كوانتومي و تعبير منطق كوانتومي از اين نيروبرد، حتي‌الامكان از ورود به مباحث صوري منطق كوانتومي احتراز مي‎شود و با روش تحليلي، امكان جاي‎گزيني منطق سنتي با چنين منطقي بررسي مي‎شود. بر اساس اين تحقيق مشخص شد كه منطق كوانتومي را بايد صرفاً يك صورت‌بندي رياضياتي دانست، نه يك منطق جاي‎گزين، چراكه اولاً منوط به يك تعبير خاص از معادله شرودينگر است و ثانياً به‌وضوح از منطق سنتي براي ابطال آن استفاده كرده است. همچنين نتيجه‌اي كه از كاربست اين منطق بر دو منطق سنتي و كوانتومي حاصل مي‌شود، صادق و كاذب بودن هم‌زمان هر دو منطق است، نه كاذب بودن منطق سنتي و صادق بودن منطق جاي‎گزين.