مراحل قضا و قدر از منظر صدرالمتألهين و رابطه آن با علم الهي

حقيقت قضا و قدر از ديرباز كانون ارائه ديدگاه‌ها و مباحث مختلف در ميان متفكران فلسفه و كلام بوده است. صدرالمتألهين از جمله فيلسوفاني است كه حقيقت قضا و قدر را تبيين كرده است. او با طرحي بديع و متفاوت با ديگر حكما، معتقد است قضا حقايق علمي و عقلي تمام موجودات است كه لازمه ذات حق‌تعالي است و جزء صقع ربوبي به‌شمار مي‌آيد. صدرالمتألهين بر اين باور است كه علم عنايي خداوند كه حقيقت بسيط اجمالي است، با طي مراحل ام‌الكتاب، لوح محفوظ و لوح محو و اثبات به تقديرات عيني در عالم ماده تبديل مي‌شود. صدرالمتألهين با استفاده از مضامين ديني، موطن هفت آسمان قرآن را لوح محو و اثبات مي‌داند كه تقديرهاي علمي به وجود مثالي در آن رقم مي‌خورد. در اين مقاله ضمن بيان مراحل قضا و قدر، نسبت قضا و قدر با هفت آسمان قرآن تبيين شده است.