گفت و گو و روابط قدرت در داستان رستم و اسفنديار

داستان رستم و اسفنديار نشان دهنده تعارض دروني در ساختار قدرت رسمي و چگونگي شكل گيري مقاومت در برابر گفتمان غالب قدرت است. اين تعارض و درگيري در داستان با شگردهاي روايت، گفت وگو و مكالمه و برخي ساخت هاي بلاغي مطرح مي شود. در اين مقاله به بررسي و تحليل مكالمه وگفت وگو به مثابه بخشي از تحليل انتقادي گفتمان پرداخته ايم و از برخي مولفه هاي كاربردشناسي زبان نيز در تحليل گفت وگو هاي دو شخصيت اصلي داستان يعني رستم و اسفنديار بهره برده ايم. اين بررسي نشان مي دهد كه مناسبات روابط قدرت در دربار و نهادهاي سياسي ايران، زبان و ساختار داستان رستم و اسفنديار را از بار ايدئولوژيك سرشار و بلاغت گفتماني قدرت را بر آن حاكم كرده است. اسفنديار نماينده قدرت ديني و سياسي و رستم نماينده قدرت پهلواني و ملي است كه علي رغم ميل باطني درگير نبردي ناخواسته و تن به تن مي شوند. گفتمان قدرت باعث عمل كرد زبان در بافت خاص و شيوه بلاغي ويژه اي شده است كه وقتي از صافي ذهن حماسه پرداز فردوسي گذشته است باعث ايجاد دست گاه گفتماني جديد با هويت تازه اي شده است.