اسطوره فقر در سينماي ايران: تحليل نشانه‌ شناختي فيلم ابد و يك روز

a Semiotic Analysis of the poverty in the Iranian cinema

در مقاله حاضر ابتدا به طرح موقعيت فقرا در جامعه مصرفي جديد از ديدگاه زيگمونت باومن، ژان بودريار و جان گالبريت مي پردازيم و با بررسي جايگاه فقرا در ايران پس از انقلاب اسلامي، رويكردي براي بررسي بازنمايي از فقرا در سينماي پس از انقلاب ارائه مي‌دهيم؛ سپس به تحليل نشانه‌ شناسانه فيلم ابد و يك روز (سعيد روستايي، 1394) مي‌پردازيم؛ اين فيلم از جمله آثار سينمايي درباره فقرا و تهي‌دستان است كه در دهه هشتاد و نود بر پرده سينما اكران شده است. اين مقاله تلاش دارد تا از خلال شناسايي دلالت‌هاي ضمني برساخته شده از فقرا، اسطوره‌پردازيِ جامعه مصرفي از فقر را تحليل كند و به نقد اين روايت در سينماي دو دهه اخير ايران بپردازد. يافته‌هاي تحقيق نشان مي‌دهد كه در فيلم ابد و يك روز، تصويري از "فقراي تقديرگرا"، "فقراي تبعيدي" ،"فقراي مقصر" برساخته مي‌شود كه با بهره از مكانيسم‌هاي "تاريخ‌زدايي" و "جابجايي رمزگان نابرابري با توانايي‌هاي ذاتي"، تصوير اسطوره‌اي و تغييرناپذير از فقر ارائه مي‌دهد؛ تصويري كه سعي در بازتوليد كليشه‌هاي فرهنگي از فقر و در نهايت حفظ نظم طبقاتي و طبيعي‌سازي فقر در جامعه دارد.

This study aims to answer the question that how the image of the poverty is constructed in the Iranian movies? In order to achieve the purpose, a movie, which have been selected by purposive sampling method and could have been a representative for a large groups of movies, have been analyzed through the "Semiotic Analysis" method and considering the “Barthes” theory of “Myth” and “Bauman”, “Baudrillard”, “Galbraith” analysis of poor in consumer society. Some of the results show that this movie tries to naturalize the inequality and maintain status quo by constructing the myth of “irrational poor”, myth of “ guilty poor” and myth of “Scary other poor”. These myths shift the blame on the poor and reduce the poverty to a psychological issue and make it historyless. This study aims to answer the question that how the image of the poverty is constructed in the Iranian movies? In order to achieve the purpose, a movie, which have been selected by purposive sampling method and could have been a representative for a large groups of movies, have been analyzed through the "Semiotic Analysis" method and considering the “Barthes” theory of “Myth” and “Bauman”, “Baudrillard”, “Galbraith” analysis of poor in consumer society. Some of the results show that this movie tries to naturalize the inequality and maintain status quo by constructing the myth of “irrational poor”, myth of “ guilty poor” and myth of “Scary other poor”. These myths shift the blame on the poor and reduce the poverty to a psychological issue and make it historyless.