تنوع ژنتيكي در ژرم‌پلاسم گلرنگ بانك ژن گياهي ملي ايران

گلرنگ يكي از گياهان مناسب براي توليد روغن در مناطق خشك است و با توجه به تغييرات اقليم در چند سال گذشته مورد توجه قرار گرفته است. پايه ژنتيكي و ژرم‌پلاسم غني براي اصلاح اين گياه ضرورت دارد. اين تحقيق در سال 1390 با هدف بررسي تنوع ژنتيكي 345 نمونه از كلكسيون ژرم‌پلاسم گلرنگ بانك ژن گياهي در مزرعه تحقيقاتي مؤسسه تحقيقات اصلاح و تهيه نهال و بذر كرج انجام شد، نتايج اوليه نشان داد بسياري از نمونه‌ها داراي مورفوتيپ‌هاي متنوع بودند و با جداسازي و تعيين مورفوتيپ‌ها، در مجموع 534 نمونه ژنتيكي به دست آمد كه به صورت مشاهده‌اي مورد مطالعه قرار گرفتند. رنگ جام گل و ميزان خارداري براكته مقادير قابل توجهي از شاخص شانون را به خود اختصاص دادند. عملكرد دانه تك بوته، بزرگ‌ترين (85/62 درصد) و روز تا گلدهي (7/24) كوچك‌ترين، ضريب تغييرات را دارا بودند. در تجزيه به مؤلفه‌هاي اصلي، 56/13 درصد از تغييرات، توسط سه مؤلفه اول توجيه شد. مؤلفه‌هاي اول و دوم به ترتيب بيانگر اجزاء عملكرد و اجزاء رويشي بودند. تجزيه خوشه‌اي به روشK means، با تشكيل پنج گروه، نمونه‌هاي مورد بررسي را از يك‌ديگر متمايزكرد. پراكنش مبداء نمونه‌هاي ژنتيكي در نمودار باي‌پلات حاصل از مقياس‌بندي چند بعدي در برخي موارد با موقعيت جغرافيايي آن‌ها مطابقت داشت. به طور كلي نتايج نشان داد كه در ژرم‌پلاسم گلرنگ تنوع قابل توجهي وجود دارد كه مي‌تواند در برنامه‌هاي به‌نژادي قابل استفاده باشد.