اثر رژيم¬هاي مختلف آبياري و تاريخ كاشت بر درصد اسانس، عملكرد و اجزاي عملكرد گياه دارويي زيره سبز (Cuminum cyminum L.)

زيره‌ سبز (Cuminum cyminum L.) گياهي علفي از خانواده چتريان است كه سابقه طولاني به عنوان طعم دهنده­هاي غذايي و در درمان بيماري­ها دارد. اين آزمايش با هدف بررسي رژيم‌هاي مختلف آبياري و تاريخ كاشت بر درصد اسانس، عملكرد و اجزاي عملكرد زيره سبز به صورت كرت­هاي خرد شده در قالب طرح بلوك­هاي كامل تصادفي در مزرعه تحقيقاتي دانشگاه آزاد اسلامي واحد بيرجند در سال زراعي 961395 اجرا شد. چهار تاريخ كاشت به عنوان عامل اصلي (5 آذر، 7 دي، 1 اسفند و 29 اسفند) و چهار رژيم آبياري به عنوان عامل فرعي (آبياري كامل، دو نوبت آبياري در زمان رشد رويشي (ساقه رفتن)، دو نوبت آبياري در زمان گلدهي و دو نوبت آبياري در زمان دانه­بندي) به عنوان تيمار در نظر گرفته شد. صفات مورد مطالعه شامل وزن بوته، وزن دانه، تعداد چتر در گياه، تعداد دانه در چتر، تعداد دانه در بوته، وزن هزار دانه و درصد اسانس تعيين بود. نتايج نشان داد كه اثر متقابل تاريخ‌هاي مختلف كاشت و رژيم­هاي آبياري بر تعداد شاخه جانبي و عملكرد دانه و عملكرد بيولوژيك معني‌دار بود. اثر ساده تاريخ كاشت بر تعداد دانه در چتر، ارتفاع بوته، درصد اسانس، وزن هزار دانه و شاخص برداشت معني­دار بود. بيشترين عملكرد دانه و عملكرد بيولوژيك در تاريخ كاشت 7 دي ماه همراه با آبياري كامل به دست آمد. نتايج همبستگي بين صفات نشان داد كه بين عملكرد و اجزاي عملكرد همبستگي مثبت و معني­داري مشاهده شد. همچنين عملكرد دانه بيشترين همبستگي (95/0r=) را با عملكرد بيولوژيك داشت.