تعيين مدل مناسب در تجزيه و تحليل خلأ عملكرد برنج (Oryza sativa L.) در استان گيلان با روش آناليز خط مرزي

يكي از روش­هاي توانمند در جهت ارزيابي پتانسيل عملكرد و دلايل خلأ عملكرد، آناليز خط مرزي مي­باشد. پژوهش حاضر به­منظور بررسي تعيين عملكرد بهينه و تأثير احتمالي اجزاي وابسته به عملكرد در شاليزارهاي برنج (Oryza sativa L.) دشت فومنات استان گيلان (رقم طارم هاشمي) اجرا شد. جهت توصيف رابطه بين عملكرد و اجزاي عملكرد از مدل­هاي دو­تكه­اي، دندان­مانند و درجه دوم استفاده گرديد. براي انتخاب مدل برتر از چهار معيار ميانگين قدر مطلق خطا، ضريب تبيين، ضرايب رگرسيون خطي ساده و ضريب تغييرات استفاده و پس از انتخاب مدل برتر، خلأ عملكرد، عملكرد بهينه و مقادير بهينه اجزاي عملكرد با استفاده از روش آناليز خط مرزي محاسبه شدند. در بين مدل­هاي برازش­يافته، مدل دوتكه­اي براي دو ويژگي تعداد خوشه در متر­مربع و وزن صد دانه داراي كمترين RMSE و ضريب تغييرات بوده و به­خوبي توانسته به توصيف روند تغييرات بپردازد. علاوه براين، تابع دندان­مانند با كمترين RMSE و ضريب تغييرات براي توصيف روند تغييرات ويژگي تعداد دانه پر مورد استفاده قرار گرفت. با توجه به مدل­ها، خلأ عملكرد در دشت فومنات برابر با 63/3 تن در هكتار با ميانگين عملكرد بهينه و عملكرد كشاورز به­ترتيب برابر با 44/8 و 81/4 تن در هكتار برآورد شد. همچنين، مقادير بهينه اجزاي عملكرد شامل تعداد خوشه در متر مربع، تعداد دانه پر در خوشه و وزن صد دانه (گرم) به­ترتيب برابر با 560، 9/8347 و 18/2 به­دست آمد.