گونه شناسي انتقادات بر تفسير عرفاني و تحليل آن

The Typology of the Criticisms of Mystical Exegeses of Quran and its Analysis

تفسير عرفاني يكي از قديمي­ترين گونه­هاي تفسيري است. جهان­بيني مخصوص­ عرفا و سبك خاص نگارشي ايشان موجب شده اين گونه­ي تفسيري در دوران مختلف و از ابعاد متنوع مورد نقد قرار بگيرد. اين تنوع انتقادات ريشه­يابي به جا بودن يا صحيح نبودن انتقادات را كمي دشوار مي­نمايد به همين خاطر با گونه شناسي اين انتقادات در گام اول مي­بايست ريشه و منشأ هر انتقادي كه در اين زمينه مطرح گرديده است را مشخص نمود و در گام بعدي با تحليل هر كدام از اين گونه­ها اعتبار يا عدم اعتبار آن‌ها را تعيين كرد، تا نهايتاً امكان تصميم گيري نهايي در زمينه داوري در مورد اين انتقادات فراهم آيد. مقاله پيش رو با توجه به اين دو گام به بحث و بررسي انتقادهايي كه تاكنون در زمينه تفسير عرفاني ارائه شده است پرداخته و شيوه­ نقدي متفاوت را در مواجهه با اين تفاسير پيشنهاد مي­نمايد.

Mystical interpretation is one of the most ancient exegetical approaches. Its specific worldview and style of writing have arisen various kind of criticism through the centuries. These verities of critiques based upon different foundations make the evaluation very difficult. Thus firstly with a typology and accurate classification of criticisms we can recognize the roots of problems and afterward by analyzing kinds of criticisms and study of their validity and invalidity we pave ground for deciding and determining the issue in question. Through this procedure and alongside of study of different critiques of mystical interpretation, a novel way of confronting with this kind of interpretation is laid down