بررسي تأثير تناسب توده و فضاهاي شهري بر كميت وقوع جرم در شهر بهبهان

زمينه و هدف: امروزه توجه به امنيت شهر و شهروندان از اولويت‌هاي اساسي مديران و برنامه ريزان شهري محسوب مي‌شود. برنامه ‌ريزي و طراحي محيط ‌هاي شهري و ارزيابي نقش كالبد شهر در كاهش جرائم شهري، زمينه و مسئله مورد مطالعۀ اين پژوهش بوده است. بنابراين، هدف اصلي پژوهش حاضر بررسي تأثير تناسب توده و فضاهاي شهري بر كميت وقوع جرم در شهر بهبهان است. روش: پژوهش حاضر به لحاظ هدف از نوع پژوهش‌هاي كاربردي و از لحاظ روش‌شناسي، توصيفي تحليلي مبتني بر مطالعات كتابخانه‌اي و بررسي‌هاي ميداني است. جامعۀ آماري مجموعه جرائم سرقت، قتل، كيف‌قاپي، فحشا و تجاوز به عنف در سال 1394 است. داده هاي موردنياز با مراجعه به كلانتري ‌هاي شهر بهبهان و عكس‌هاي هوايي حاصله از تصويربرداري هوايي توسط پهپاد اخذ شد. به منظور تهيه و توليد نقشۀ توده و فضاي بهبهان از تصاوير مأخوذه، عكس ‌هاي پهپاد با استفاده از نرم‌افزار Agisoft PhotoScan استانداردسازي و در نهايت در نرم ‌افزار ArcGIS تبديل به نقشه شد. جهت انجام تحليل داده ‌هاي ميزان وقوع جرائم و تحليل فضايي آن‌ها، از توابع Kernel و زمين ‌آمار از مجموعه ابزارهاي موجود در Spatial Analyst Tools استفاده شد. يافته ‌ها: نتايج نشان داد كه از كل مساحت 23.488.034 مترمربع شهر، 7.542.299 مترمربع را توده‌هاي شهري و 15.973.475 مترمربع را فضاهاي شهري اشغال كرده‌اند. لذا، تناسب توده به فضا در شهر رعايت نشده و حجم توده و بافتِ پر شهر نسبت به فضاهاي خالي بيشتر بوده و تمركز آن در بخش مركزي شهر است؛ به‌گونه‌اي كه پهنه‌هاي اطراف شهر و حواشي شهر را فضاهاي خالي تشكيل داده است كه اين امر ناهمگوني بافت فيزيكي محيط را نمايان مي‌كند. نتيجه ‌گيري: تناسب توده و فضا در شهر بهبهان رعايت نشده، به‌طوري كه هر چه به حواشي شهر و فضاهاي خالي اطراف شهر پيش رفته مي‌شود، وقوع جرائم شهري كمتر شده و بالاترين ميزان جرائم شهري در توده ‌هاي شهري و بافت‌هاي متراكم ‌تر بخش مركزي شهر وقوع يافته است كه اين امر تأثير بافت محيط بر كميت وقوع جرم در شهر را گويا مي ‌سازد.