بررسي همگرايي بازار پسته ايران، كاربردي از الگوي آستانه‌اي انتقال مكاني قيمت

در بازارهاي همگرا، شوك‌هاي قيمتي در يك بازار، در بازارهاي ديگر پاسخ داده مي‌شود. در اين شرايط، تفاوت قيمت‌ كالاهاي همگن در بازارها ناشي از هزينه‌هاي حمل‌ونقل است. بررسي انتقال مكاني قيمت در بازار يك كالا، يكي از روش‌هاي مطالعه همگرايي بازارهاست. فرآيند انتقال مكاني قيمت پسته با اين ديدگاه و در چارچوب الگوهاي آستانه‌اي انتقال قيمت مورد مطالعه قرار گرفت. در اين مطالعه با استفاده از داده‌هاي ماهانه شاخص قيمت خرده‌فروشي پسته در دوره 92-1386 الگوهاي آستانه‌اي انتقال قيمت از استان توليدكننده (كرمان) به استان‌هاي مصرف‌كننده (ساير استان‌هاي كشور) برآورد شد. نتايج نشان داد كه انتقال قيمت در بيشتر استان‌هاي كشور، در كوتاه‌مدت نامتقارن مثبت است و عوامل بازاريابي از تفاوت در سرعت همگرايي بازارها در هنگام افزايش‌ها و كاهش‌هاي قيمت در بازار مبدأ، منافع اضافي كسب مي‌كنند و مصرف‌كنندگان زيان مي‌بينند. اما در مجموع بازارها در بلندمدت همگرا هستند و عدم تقارن بلندمدت در انتقال قيمت‌ها وجود ندارد. با توجه به ساختار نزديك به رقابتي بازار پسته در سطح خرده‌فروشي، انتقال نامتقارن قيمت‌ها احتمالا ناشي از تورم عمومي قيمت‌ها، مديريت موجودي انبار، هزينه‌هاي تعديل قيمت‌ها و اطلاعات نامتقارن است. بنابراين اتخاذ سياست‌هاي ضدتورمي، فراهم‌آوري سيستم‌هاي اطلاعات بازار و ايجاد بازار بورس به همگرايي بيشتر بازارها و انتقال متقارن قيمت‌ها كمك مي‌كند.