نقش آزادسازي تجاري بخش صنعت در تغييرات فرسايش خاك

سياست هاي اقتصادي مي توانند به صورت مستقيم يا غيرمستقيم تغييراتي را از راه اثرگذاري بر قيمت هاي نسبي محصولات و نهاده هاي توليدي در كاركرد نظام زراعي ايجاد كنند كه اين تغييرات، به‌ويژه از نظر فرسايش خاك اهميت بسيار دارند. سياست آزادسازي تجاري از جمله سياست‌هايي بوده كه به‌طور غيرمستقيم بر پديده‌هاي زيست‌محيطي بويژه فرسايش خاك اثرگذار است. در اين پژوهش با برقراري ارتباط ميان بخش‌هاي صنعت و محصولات زراعي فرسايش‌گر در قالب يك الگوي تعادل عمومي چند بخشي، پيامدهاي آزادسازي تجاري بخش صنعت بر فرسايش خاك ارزيابي شده است. بدين منظور از داده‌هاي سال 1390 براي شبيه‌سازي نتايج استفاده شده است. نتايج نشان داد كه سياست آزادسازي تجاري (كاهش 5 درصدي تعرفه واردات محصولات صنعتي) بهبود فرسايش خاك (33/0 درصد) را به همراه دارد. همچنين پياده‌سازي اين سياست موجب افزايش درآمد واقعي مصرف‌كنندگان، كاهش شاخص قيمت مصرف‌كننده (08/2 درصد) و افزايش توليد كل (07/0 درصد) مي‌شود. نتايج تحليل حساسيت مويد آن است كه سياست‌گذاران در اجراي اين سياست بايد تفاوت‌ها منطقه‌اي و رفتاري را لحاظ كنند. چرا كه نتايج به تغييرات كشش‌ها حساس بوده و پياده‌سازي آن ممكن است اثرات منفي داشته باشد. علي‌رغم پيامدهاي مناسب اقتصادي و زيست‌محيطي سياست آزادسازي تجاري بخش صنعت، توصيه مي شود كشور به پهنه‌هاي مختلف تقسيم‌بندي و پس از ارزيابي اثرات مثبت و منفي آزادسازي تجاري بخش صنعت بر فرسايش خاك در هر پهنه، بسته سياستي مناسب با هر منطقه به منظور جلوگيري از روند فزاينده فرسايش خاك و بهبود آن اجرا شود.