بررسي نگاره‌هاي گذر سياوش از آتش بر اساس نظريۀ بيش‌متني ژرار ژنت

طبق نظريۀ بيش­متنيّت ژنت، شاهنامه يك پيش­متن است و نگاره­هاي شاهنامه كه بر مبناي آن توليد شده و براي روايت متنيِ شاهنامه يك روايت تصويري خلق كرده­است، بيش­متن به­شمار مي­آيد. حال پرسش اين است كه بيش­متن نگاره­ها در چه مواردي مطابق با پيش­متن شاهنامه بوده و در چه مواردي دچار تراگوني و تغيير شده­است؟ براي پاسخ به اين پرسش به خوانش تطبيقي و بينانشانه­اي متن و تصوير مي­پردازيم. به اين منظور روايت «گذر سياوش از آتش» را كه يكي از پربسامدترين مجالس در سنّت نگارگري ايراني است، انتخاب مي­كنيم. به ­اين ­ترتيب، پژوهش پيشِ رو به نقش روابط بينامتني در توليد اثر توجه دارد و بر آن است تا با روي­كرد بينامتني چگونگي گشتار (انتقال) روايت متني به روايت تصويري را بررسي و تبيين كند. پرسش­هاي تحقيق به اين شرح است: از نظرگاه روابط بينامتني، نگارۀ گذر سياوش از آتش چه ميزان ارجاع­هاي صريح به متن دارد؟ با توجّه به روابط بينامتني، روايت تصويري تا چه حد دچار تغيير شده و تا چه حد يك­سان و بدون تغيير باقي مانده­است؟ روش پژوهش به اين شرح است كه نخست با بيان روايت متني به تأويل و نمادشناسي عناصر اصلي مي­پردازيم و سپس با روي­كرد تطبيقي روايت تصويري نگارگران را بررسي مي­كنيم. پس از آن نگاره­ها را با روي­كرد بيش­متنيّت ژنت از دو منظر گشتار همان­گوني و تراگوني تحليل مي­كنيم. هدف تحقيق ارائۀ نمونه­اي عملي براي تبيين كاركرد نظريۀ بيش­متنيّت در پيكرۀ مطالعاتي هنر ايراني است.