نقش آبياري نوين بر بهره‌وري و كارآيي توليد انگوركاران استان خراسان رضوي

از ديرباز مصرف آب در بخش كشاورزي، به عنوان بزرگ‌ترين متقاضي آب ذهن خيلي از دست اندكاران حوزه­هاي اقتصادي، اجتماعي و سياسي را به خود مشغول كرده است. پژوهش در اين زمينه بلاخص مسائل پيرامون بهره­وري و كارآيي آب از اهميت ويژه­اي برخواردار است. يكي از اهداف مهم آبياري نوين، افزايش كارآيي و بهبود بهره­وري آب است. از طرفي رشد فزاينده جمعيت جهان و محدوديت منابع، ضرورت و اهميت بذل توجه بيشتر به ارتقاي بهره­وري عوامل توليد در فرايند توسعه را بيش از پيش آشكار ساخته است و بسياري از كشورها از رهگذر اين امر به توفيقات قابل ملاحظه­اي دست يافته­اند. بنابراين اندازه­گيري كارآيي و بهره­وري و چگونگي تخصيص نهاده­هاي كشاورزي بلاخص آب در بهره­برداراني كه از آبياري نوين و سنتي استفاده مي­كنند، از جمله اهداف اين پژوهش است. آمار و اطلاعات لازم به وسيله 89 پرسشنامه از طريق انگوركاران استان خراسان رضوي در سال 1391 تكميل و جمع­آوري شد. براي محاسبه بهره­وري عوامل توليد و كارآيي فني، به ترتيب از روش برآورد تابع توليد و روش حداكثر راستنمايي استفاده شده است. نتايج اين تحقيق حاكي از آن است كه متوسط كارآيي فني بهره­برداراني كه از آبياري نوين استفاده كرده­اند  81 درصد و گروهي كه از آبياري سنتي استفاده كرده­اند  59 درصد بوده است. از لحاظ آماري نيز اختلافي معني­دار بين دو گروه مشاهده شد. همچنين بهره­وري عوامل توليد در گروه اول بيشتر بوده و به طور كلي اين گروه در استفاده از نهاده­ها منطقي­تر عمل كرده­اند. لازم به ذكر است در نهايت، الگوي مطلوب و بهينه مصرف كه تلفيقي از تجربه كشاورز و دانش رسمي مروجان و محققان مي­باشد، از كشاورزان كارا استخراج و به كشاورزان ناكارا ترويج مي‌شود.