بررسي نقش بوته‌هاي زرشك در انتقال عامل بيماري زنگ سياه گندم به فصل ديگر

قارچ Puccinia graminis f.sp. tritici عامل بيماري زنگ سياه گندم است. اين زنگ، دوپايه با سيكل كامل است كه ميزبان واسط آن گياه زرشك (Berberis spp.) بوده وتوليد مثل جنسي قارچ بر روي آن صورت مي‌پذيرد. در برخي مناطق كه يورديوسپور ها امكان بقا در زمستان را ندارند، بوته‌هاي زرشك بازيديوسپورهاي توليدشده توسط تليوسپورهاي زمستان گذران را پذيرفته و باعث انتقال زنگ سياه به فصل بعد مي‌گردند. در اين تحقيق، نمونه‌هاي آلوده‌ي برگ زرشك به جوش‌هاي مشكوك به اسيديوم قارچ عامل زنگ سياه گندم از استان‌هاي خراسان شمالي، مازندران، گلستان، سمنان، فارس، لرستان و خراسان جنوبي، جمع‌آوري و گونه‌ي ميزبان و همچنين ارتباط اسيديوم ها به زنگ سياه گندم مورد بررسي قرار گرفت. در مجموع پنج گونه و هيبريد Berberis vulgaris، B. integerrima × vulgaris،B. integerrima × cartingia، B. orthobotrys و         B. integerrima از زرشك به‌عنوان ميزبان شناسايي شدند. از مايه‌زني اسيديوسپورها روي ارقام گندم حساس، فقط دو مورد زنگ سياه شناسايي شد. با مطالعات ميكروسكوپي سه گونه‌ي Puccinia magelhaenica، P. brachypodi. و Aecidium berberidis شناسايي شدند كه هيچ‌كدام عامل زنگ‌هاي غلات و به‌ويژه زنگ سياه نيستند؛ بنابراين جز در موارد بسيار نادر، رابطه‌ي مشخصي بين جوش‌هاي اسيديوم روي درختچه زرشك و بيماري زنگ سياه گندم در استان‌هاي مورد بررسي در اين پروژه وجود نداشت.