توسعه و ارزيابي يك سامانه بيني الكترونيكي بر پايه حسگرهاي نيمه‌هادي اكسيد فلزي جهت تشخيص و جداسازي اسانس‌هاي ليمو

اسانس‌ها يا روغن‌هاي فرار ازجمله مواد موجود در گياهان هستند كه شامل مخلوط پيچيده‌اي از مواد شيميايي آلي مثل ترپينوئيدها، آلدئيدها، الكل‌ها، استرها، ستن‌ها و غيره مي‌باشند. اسانس‌ها از تقطير مواد فرار موجود در اندام‌هاي مختلف گياهان تازه يا خشك به‌دست مي‌آيند و وزن مخصوص آن‌ها غالباً از آب كمتر است. اسانس‌ها را مي‌توان به سه دسته طبيعي، مشابه طبيعي و مصنوعي تقسيم كرد. روش‌هاي متداول شناسايي و ارزيابي اسانس‌هاي روغني داراي نقطه‌ضعف‌هايي هستند. در اين تحقيق يك سامانه بيني الكترونيكي شامل هفت حسگر نيمه‌هادي اكسيد فلزي براي تشخيص و تفكيك هشت نوع اسانس ليموي تجاري توسعه داده‌شده و با استفاده از روش‌هاي تحليل مؤلفه‌هاي اصلي، تحليل تفكيك خطي و شبكه عصبي مصنوعي ارزيابي شد. بر اساس نتايج حاصل از تحليل داده‌هاي اين سامانه، روش تحليل مؤلفه‌هاي اصلي با دو مؤلفه اصلي PC1 و PC2 توانست ۹۹ درصد از واريانس داده‌ها را پوشش دهد. همچنين تمامي حسگرها ضرايب لودينگ بالايي را از خود نشان دادند. روش‌هاي تحليل تفكيك خطي و شبكه عصبي مصنوعي نيز به‌ترتيب با دقت بالاي 98% و91% قادر به جداسازي نمونه‌ها بودند. بنابراين سامانه بيني الكترونيكي پيشنهادشده نشان داد كه ابزار قابل‌اعتماد و كم‌هزينه‌اي جهت جداسازي اسانس‌هاي ليموي تجاري مي‌باشد.