نقدي بر مباني و يافته هاي احمد صبحي منصور در باب قرآن و سنت

احمد صبحي منصور كه نماد جريان قرآنيون و سنت ستيزي در مصر است در دو كتاب «القرآن و كفي مصدراً للتشريع الاسلامي و «الصلاة بين القرآن الكريم و المسلمين» مي كوشد تا استدلال هايي براي مبنا و بناي خود فراهم سازد؛ سه مبناي وي به ترتيب ذيل است. 1) قرآن تنها منبع و مصدر تشريع اسلامي است. 2) بين نبي و رسول به عناوين شخصيّت حقيقي و حقوقي تفاوت دارد و فقط از عنوان رسول تبعيّت و پيروي واجب است، نه از نبي كه شخصيّت حقيقي است. 3) پيامبر و صحابه دستور به منع كتابت داده اند، بنابراين چيزي به عنوان حديث (سنّت) حجيّت ندارد. از اين رو وي در توجيه عدم ذكر كيفيّات تعداد ركعات نماز در قرآن و نيز عدم ذكر جزييّات ديگر موضوعات احكام مانند حج و غير آن استدلال هايي آورده اند كه منجر به ردّ سنّتِ برگرفته از معصوم مي گردد.   نگارنده در اين گفتار، ديدگاه­هاي او را بر اساس نوشتارهايش بيان مي­دارد و كلام او را در دو مورد (مبنا و بنا) بررسي مي­كند. منصور كفايت قرآن را بر دو آيه مبتني مي­داند: انعام 38 و نحل 89. در اين مقاله روشن مي­شود كه عبارت «من شيء» و «كلّ شيء» به معناي «عموم اضافي» است نه «عامّ حقيقي». بعلاوه قرآن شأن تبيين آيات و تعليم كتاب را براي پيامبر قائل شده است. مباني ديگر منصور، فرق نبي و رسول از ديدگاه قرآن و حيطۀ اطاعت از پيامبر است كه نگارنده بر اساس قرآن به آنها پاسخ مي­دهد. منصور سنت را نقيض قرآن مي­داند و به اخبار نهي پيامبر از كتابت حديث استناد مي­كند. در اين مقاله روشن شده كه بناهاي ساخته شده توسط منصور با مبناهاي او تضادّ جدّي دارد.