اسلوب منطوق و مفهوم و نقش آن در تبيين معارف قرآني

از آنجا كه قرآن كريم آخرين كتاب آسماني و معارف آن براي همه زمان‌هاست. از اين رو، علاوه بر معناي ظاهري،داراي لايه‌هاي عميق باطني نيز مي‌باشد كه پي بردن به آنها اسلوب و روش خاصّ خود را مي‌طلبد. يكي از اين روش‌ها، اسلوب منطوق و مفهوم است. منطوق يعني معنايي كه به صراحت مي‌توان از آيات برداشت كرد؛ به عبارت ساده‌تر، منطوق همان معناي ظاهري آيه است كه با دلالت‌هاي متفاوتي بيان مي‌شود. مفهوم يعني معنايي كه در كلام بيان نشده است و تنها از ساختمان تركيبي كلام مي‌توان آن را فهميد كه شامل مفهوم موافق و مفهوم مخالف است. در مفهوم موافق حُكم، از نظر سلب و ايجاب موافق منطوق است و در مفهوم مخالف، برعكس. پس مي‌توان گفت كه عبارت‌هاي قرآني معاني باطني متعدّد دارند و آنها نيز مراد الهي هستند كه در پرتو شناخت اين روش‌ها و آگاهي از تفاوت نحوه اين دلالت‌ها در جملات قرآني است كه كارايي مفسّر در به‌دست آوردن مدلول آيات بيشتر خواهد شد.