سرشت و سرنوشت انسان از ديدگاه علامه طباطبائي

شناخت سرشت و فطرت انساني يكي از مباحث بسيار اساسي قرآن مجيد، سنت مأثور، عرفان و فلسفه اسلامي است. با توجه به شناخت فطرت، حقيقت و ماهيت انسان از ديگر انواع حيوانات متمايز مي‌گردد. نويسنده مقاله، در اين جستار كوشيده تا ماهيّت «سرشت» انسان و چگونگي «سرنوشت» آدمي را از ديدگاه علامه طباطبائي ارائه نمايد. علامه در آثار گوناگون خويش، به‌ويژه در تفسير الميزان، در باب سرشت و سرنوشت انساني مباحث ژرفي دارد. به طور كلّي، از نظر علامه، شناخت سرشت و فطرت انسان موجبشناخت سر نوشت ويمي‌گردد، چون آدمي موجودي است كه از حيث نوع خلقت، نامتناهي ظلّي و در عين حال، دين‌گراست. بديهي است كه چنين موجودي، انتخاب‌گر و مختار است كه خود سرنوشت خويش را رقم مي‌زند وكمال مطلوب خود را در گزينش دين مي‌يابد؛ به بيان ديگر، انتخاب‌گري و دين‌گرايي انسان، لازمه نوع خلقت و سرشت اوست و كمال نهايي وي در پيروي از دستورهاي دين است.