تحليل تلائم سخنان صدرا درباره «حدوث جسماني نفس» با تعابير روايي ناظر بر «قدم نفس»

ملاصدرا معتقد است نفس در آغاز موجودي مادي است و با حركت جوهري خود به مرتبه تجرد مي‌رسد و پس از طي‌كردن مراتب كمالات و تحولات جوهري، به تجرد كامل نايل مي‌آيد و از بدن بي‌نياز مي‌شود. در واقع، نفس مولود عالم طبيعت است و قبل از خلقت ابدان وجود ندارد. اما در برخي از احاديث و روايات رسيده از ائمه كه از نظر محدثان در حد تواتر است خلقت ارواح و نفوس انسان‌ها پيش از ابدان دانسته شده است. از آنجايي‌ كه ملاصدرا فيلسوفي شيعي است، براي روايات صادرشده از پيامبر و اهل بيت او حجيتي كمتر از عقل قائل نيست. لذا در صدد تبيين عقلاني از روايات است. وي براي وجود نفس قبل از بدن و عالم طبيعت دو تفسير مطرح كرده است؛ يكي وجود جمعي عقلاني و ديگري وجود انسان نفسي.