مرزشكني روايي در روايت‌هاي قرآني

مرزشكني روايي اصطلاحي است كه در آن، مرز ميان روايت و واقعيت شكسته مي‌شود و داراي چهار گونۀ 1. مرزشكني نويسنده، 2. خطابي، 3. هستي‌شناختي و 4. بلاغي مي‌باشد كه مي‌تواند حالت صعودي يا نزولي داشته باشد. استفاده از اين تمهيد بيشتر در دوران پسامدرن شايع است و از ابزار گفتمان نقدي معاصر به حساب مي‌آيد. هنر بزرگ قرآن در عرصه روايت، همان شكست مرز بين روايت و جهان خارج از آن است كه علاوه بر چهار نوع ذكرشده، شامل دو نوع ديگر مرزشكني زباني و بي‌مرزي روايي است كه مختص اين متن است. مرزشكني در قرآن در پي تأثير طنز و فكاهي نبوده، بلكه داراي كاركرد خارق عادت و شگرف و دربردارندۀ هدف‌هاي غايي ارزشمند است و بر خلاف روايت بشري كه كاركرد ضد واقع‌نمايانه داشته و جنبه شكلي دارد، مرزشكني به صورت واقعي رخ مي‌دهد و جنبه شكلي و محتوايي دارد. مقاله حاضر با تكيه بر روش توصيفي ـ تحليلي، انواع مرزشكني روايي را در داستان‌هاي قرآن كريم مورد بررسي قرار مي‌دهد و در صدد اثبات اين نكته است كه قرآن فراتر از مكاتب ادبي كلاسيك، رئاليسم، مدرنيسم و پست‌مدرنيسم است و به اين سٶال كه «آيا مرزشكني به عنوان شگردِ شكست مرز بين داستان و واقعيت، واقعي بودن داستان‌هاي قرآني را رد مي‌كند؟» پاسخ مي‌دهد.