تحليل انتقادي آراء مفسران در معنا و سبب «ضحك» در آيه 71 هود

آراء تفسيري در تبيين «ضحك» در «فَضَحِكَتْ فَبَشَّرْنَاهَا» (هود/ 71) بر دو دسته است. برخي اين واژه را به معناي «حائض شدن» گرفته و برخي ديگر آن را به «خنديدن» معنا كرده‌اند. كساني كه آن را به معناي «خنديدن» دانسته‌اند، در تبيين عامل خنده، 10 رأي متفاوت ارائه داده‌اند. بررسي اين آراء نشان مي‌دهد كه بر هر يك از اين آراء اشكالاتي وارد است. در سوي مقابل، بازخواني مجدد ديگر آيات قرآن كريم، متن تورات و نيز روايات مي‌توان به رأي جديد و برگزيده‌اي در تفسير اين آيه دست يافت. بر اساس شواهد، فرشتگان آنگاه كه خود را مَلك معرفي مي‌كنند و حضرت ابراهيمu را از نگراني مي‌رهانند، اولاً نزول عذاب بر قوم لوطu را اعلام مي‌كنند، ثانياً به فرزنددار شدن او بشارت مي‌دهند. آنگاه پس از عكس‌العمل ساره و ابراهيمu نسبت به خبر فرزنددار شدن، دوباره بشارت فرزنددار شدن را تكرار مي‌كنند. بر اين اساس «فَضَحِكَتْ» بخشي از عكس‌العمل اوليه ساره به بشارت مذكور است و «فَبَشَّرْنَاهَا» تكرار آن بشارت است.