شرك ربوبي مشركان عصر نزول در آيينه تفسير تطبيقي با تمركز بر آيه 31 يونس

وهابيان و اسلاف آنان، به شماري از آيات قرآن كريم؛ ازجمله آيه 31 سوره يونس استناد كرده و بر اين نكته پاي فشرده‌اند كه: مشركان صدر اسلام به توحيد در ربوبيت اعتقاد داشتند و تنها دليل شرك آنان، شرك در عبادت و واسطه قرار دادن بت‌ها براي تقرب به خدا بوده است. وهابيان با توسعه در مفهوم عبادت و ادعاي توحيد ربوبي براي مشركان عصر نزول نتيجه گرفته‌اند كه مسلماناني كه اولياي الهي را واسطه بين خود و خدا قرار مي‌دهند، همانند مشركان صدر اسلام به شرك عبادي گرفتار شده‌اند. مفسران فريقين با استناد به آيات پرشماري ازجمله آيه «وَاتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللّهِ آلِهَهً لَعَلَّهُمْ يُنْصَرُونَ» (يس: 36 و 74) و نيز گزارش‌هاي تاريخي فراوان كه بيانگر استمداد و استعانت مشركان از بت‌ها مي‌باشد، بر شرك ربوبي مشركان معاصر بعثت تأكيد كرده‌اند. مفسران شيعه و سني با بهره‌مندي از آيه 31 سوره يونس پاسخ‌هايي را ارائه داده‌اند. برخي اعتراف مشركان به ربوبيت را دروغ و غيرواقعي دانسته‌اند. برخي گفته‌اند اعتراف در اين آيه، مشروط به شرط محذوف ـ انصاف و تأمل ـ است. شماري اين اعتراف را از سر ناچاري دانسته‌اند و برخي ديگر گفته‌اند: اگرچه مشركان به ربوبيت خدا اقرار كرده‌اند ولي با اين وجود به توحيد در ربوبيت قائل نبوده‌ و به ربوبيت رب‌الارباب قائل بودند.