بررسي تطبيقي آيه 124 سوره بقره از نگاه مفسران فريقين

مطالعات تطبيقي در متون اسلامي، به ويژه در آيات قرآن، از جايگاه ويژه‌اي برخوردار ‏است. با توجه به اهميت آيه 124 سوره بقره، به دليل به كار رفتن واژه‌هايي مانند «كلمات»، «امام» و ‏‏«عهد» كه باعث شده برخي مفسران ديدگاه‌هاي متفاوتي را در اين زمينه بيان كنند، پژوهش حاضر ‏به بررسي آراء مفسران فريقين در اين زمينه پرداخته است. سه واژۀ‌ «كلمات»، «امام» و «عهد» در ‏آيه پيش‌گفته نقش تعيين‌كننده‌اي براي تبيين اين آيه دارند. از ره‌گذر اين جستار، مشخص مي‌شود ‏كه واژه «كلمات» با توجه به سياق آيه يادشده و آيات مشابه، به انجام دادن كارهايي عملي دلالت ‏دارد كه حضرت ابراهيم‌(ع) لازم بود براي رسيدن به امامت، آن‌ها را انجام دهد. درباره تفسير كلمه ‏‏«إِمَام»، ديدگاه‌هايي هم‌چون زعامت سياسي، قدوه، نبوت و... مطرح شده است كه برخي از ‏مفسران، سعي دارند با معاني كه در نظر گرفته‌اند، امامت حضرت ابراهيم‌(ع) را منكر شوند. اما با ‏توجه به سياق آيه پيش‌گفته و تفسير كلمه «عهد» كه بيش‌تر مفسران فريقين آن را به معناي امام ‏بيان كرده‌اند، مشخص مي‌شود كه حضرت ابراهيم‌(ع) و فرزندانش به مقام امامت نايل شدند. در ‏اين نوشتار، سعي گرديده آيه يادشده، با استفاده از تفاسير فريقين، آيات مشابه و روايات، تا حد ‏امكان بررسي گردد‏