بررسي و نقد تأثيرپذيري عقلگرايي زيديه از معتزله

پژوهش حاضر در پي آن است تا با بهره‌مندي از منابع علمي معتبر، ريشه‌هاي پنداريِ تأثير‌پذيري ‌‌‌انديشۀ عقل‌گرايانه زيديه از معتزله واكاوي‌‌‌‌‌‌، نقد و بررسي كند و اين پرسش كه آيا عقل‌گرايي زيديه متأثر از ‌‌‌انديشۀ فكري معتزله است و اين كه چرا بسياري بر اين باورند زيديه تحت تأثير انديشۀ فكري معتزله قرار گرفته و معتقد به اصول پنج‌گانه آنان هستند‌‌‌‌‌‌، پاسخي ارائه كند و ضمن رد دلايل ارائه شده‌‌‌‌‌‌، نشان دهد كه برخلاف ديدگاه موجود و غالب ‌‌‌‌‌‌ نگاه عقل‌گرايانه زيديه‌‌‌‌‌‌، متأثر از انديشۀ نظري معتزله نيست‌‌‌‌. هرچند زيديه در«كلام» همانند معتزله به «عقل» تمسك مي‌كند‌‌‌‌‌، ليكن همانند شيعه اماميه كه عقل‌گرايايي آن بر گرفته از سيرۀ ائمۀ معصومين (ع) است در كنار استدلال به برهان عقلي‌‌‌‌‌‌، مستندات نقلي را هم مورد استناد و استدلال قرارمي دهد و اين به معناي نفي اين كه زيديه از جمله فِرَقي هستند كه به عقل و عقلانيت توجه ويژه دارند، نيست و در همين راستا به چگونگي سود جستن و بهره‌‌گيري زيديه از عقل پرداخته شد.