بازتاب انديشه امشاسپندان در نظريه ارباب انواع شيخ اشراق

اين پژوهش با بهره‌گيري از روش تحليل محتوا ميزان آثار و نشانه‌هاي مستقيم و غيرمستقيم پنج امشاسپند را در مجموعة مصنفات شيخ اشراق بررسي ميكند. پس از استقراء ويژگيهاي عمومي و اختصاصي امشاسپندان با رجوع به منابع و متون مزدايي مانند اوستا، بندهش و ساير متون علمي و تحليلي، به جستجوي اين ويژگيها در آثار سهروردي پرداخته، همة مواردي را كه ضمن آنها بصراحت از اين امشاسپندان نامي بميان آمده و نيز تمامي مواردي كه ويژگيهاي عمومي و اختصاصي امشاسپندان را دربردارند استخراج و شمارش كرديم و پس از محاسبة ميزان فراواني و بسامد ويژگيها و نشانه‌هاي هر يك از امشاسپندان به تحليل محتوايي و مفهومي آنها پرداختيم. بر اثر اين پژوهش، نتايج چندي بدست آمد كه از آن ميان ميتوان به مشخص شدن تعداد اشارات مستقيم به امشاسپندان، نظم نسبي فراواني نشانه‌ها بر اساس ترتيب امشاسپندان، ذكر امشاسپندان پنجگانه بعنوان عقول عرضيه با نظر به كاركرد رب‌النوعي آنها، اجتماع قويترين نشانه‌ها در متون فارسي و در ضمن ياد‌كرد از قهرمانان اساطيري ايراني اشاره كرد.