بازخواني و تحليل انتقادي ديدگاه حكيم متأله آيت‌الله جوادي آملي در مسئلة دلالت معجزات بر صدق نبوت

Review and criticism on Ayatollah Javadi Amoli's view point about significance of Miracles

در انديشة ديني معجزات گواهي بيّن بر صدق انبياي الهي است كه زمينة ظهور يقين مخاطب را فراهم مي‌كند. از نظر برخي از متكلمين و فيلسوفان مسلمان، به دليل وجود رابطة منطقي ميان معجزات و ادعاي نبوت، يقين مخاطبان از نوع يقين منطقي است اما برخي ديگر به دليل ضعف دلالت معجزات، يقين ياد‌شده را از نوع يقين اقناعي مي‌شمارند. به نظر آيت‌الله جوادي آملي معجزات دليل عقلي بر صدق نبوت‌اند و يقين حاصل از آن نيز يقين منطقي است. ظهور يقين اقناعي ناشي از مواجهة حسي مخاطبان با معجزات و ضعف ادراك عقلي مخاطبان در كشف رابطة منطقي ميان معجزات و مدلول آن است. اين پژوهش به بررسي و نقد اين ديدگاه و ميزان كارآمدي آن در ظهور يقين منطقي مي‌پردازد. دستاورد اين پژوهش نشان خواهد داد كه هرچند ديدگاه يادشده به دليل توجه به مباني معرفت‌شناختي معجزات در مقايسه با ساير ديدگاه‌ها از نقاط قوت بسياري برخوردار است اما در فرآيند تبيين دلالت منطقي معجزات، تشخيص برخي از معيارها براي مخاطبان دشوار است. علاوه بر اين در پايان پژوهش تلاش شده است تا دلالت بيّن معجزات با توجه به هدف از بعثت انبياي الهي تبيين شود.