تحليل فخر رازي در مورد كيفيت انتساب افعال ارادي انسان به خودش و خداوند

Fakhr Razi on the How of Relating One`s Actions to Him/Her and to God

در مورد كيفيت انتساب افعال ارادي انسان به خودش و خداوند به‌گونه‌اي كه مستلزم جبر يا تفويض نباشد، تبيين‌هاي متعددي مطرح است؛ يكي از آنها، تبيين فخر رازي است كه در آن، افعال ارادي انسان، توأمان به خودش و خداوند منتسب شده است؛ به اين صورت كه افعال ارادي انسان به خودش منسوب است، چون قوامشان به قدرت و اراده اوست. آن افعال به خداوند نيز منسوب است؛ چون قدرت و اراده را در وي آفريده است. پژوهش حاضر با هدف ارزيابي اين تبيين، با روش تحليلي به بررسي نشسته و به اين نتيجه رسيده است كه تبيين فوق، تقرير ديگري از نظريه كسب است و هرچند عدم استقلال انسان (نفي تفويض) را اثبات مي‌كند اما فاعل و مؤثر بودن وي (نفي جبر) را نتيجه نمي‌دهد؛ زيرا فاعل بودن انسان از نظر فخر رازي به‌معناي خالق و مؤثر بودن نيست بلكه به معناي صدور فعل به دنبال اراده و قدرت اوست و اين چيزي جز يك فاعليت مجازي نيست.

فاقد چكيده مي باشد