مؤلفه‌هاي كرامت ذاتي انسان در انديشۀ علامه طباطبايي

Factors of Human Dignity in Thought of Allameh Tabataba'i

كرامت انساني پايه‌اي‌ترين مفهوم بنيادين در تدوين حقوق بشر است و توجه به اين مفهوم در اغلب نظام‌هاي سياسي با اختلاف‌نظرها و تفاوت‌هايي مدنظر انديشمندان و حقوقدانان همراه بوده است. اين مقاله درصدد است تا با محوريت و تكيه ‌بر آراي علامه طباطبايي، به بررسي مفهوم و مؤلفه‌هاي تشكيل‌دهندة كرامت ذاتي انسان بپردازد و ضمن اشاره به تعريف و مفهوم كرامت ذاتي در انديشة علامه طباطبايي، مؤلفه‌هايي را كه براساس آن انسان داراي كرامت ذاتي شده است، برشمارد و در نهايت به منظومة روابط ميان اين مؤلفه‌ها اشاره كند. نگارش زير متضمن جايگاه ممتاز كرامت ذاتي است كه در انديشة علامه طباطبايي به كرامتي كه در جريان تكوين و آفرينش انسان مطرح بوده و مربوط به مقام انسانيت است و در تمام افراد انساني به‌صورت بالقوه وجود دارد، تعريف مي‌شود. همچنين مؤلفه‌هاي نه‌گانة «شرافت ذاتي وجود»، «خلقت ممتاز انساني»، «محوريت انسان براي ساير آفريده‌ها»، «فطرت»، «عقل»، «علم»، «اختيار»، «پذيرش امانت الهي» و «خلافت انسان» ـ براساس نظم رتبي خاص ـ، به‌عنوان دلايلي دال‌ بر كرامت ذاتي انسان در انديشة ايشان مطرح مي‌شود.

Human dignity is the most fundamental concept in the formulation of human rights and this concept in most political systems has been accompanied by disagreements between scholars and jurists. This article with an emphasis on Allameh Tabataba'i thought, deals with concept, definition, explanation and factors of human dignity and show the communications of them. This article contains the privileged status of human dignity, which is defined in the Allameh Tabataba'i thought of dignity which has been posed in the process of mankind's creation and all people have it potentially. As a conclusion, human dignity with this definition is recognized with nine factors on Allameh Tabataba'i thought. The first one is "The inherent integrity of existence", then "excellent human creation", "situation of human for other human beings", "fitrah", "intellect", "science", "choice". These nine factors are known as reasons for human dignity with special hierarchic on Allameh Tabataba'i thought.