ﺑﺮرﺳﯽ ﺗﻐﯿﯿﺮات ﻓﺮاواﻧﯽ درﺷﺖ ﺑﯽ ﻣﻬﺮﮔﺎن ﮐﻒ زي در رودﺧﺎﻧﻪ زرﯾﻦ ﮔﻞ )اﺳﺘﺎن ﮔﻠﺴﺘﺎن(

The investigation of macroinvertebrates abundance in the Zarin-Gol River (Golestan province)

تغييرات كاربري موجب تغيير مؤلفه‌هاي مختلف كيفيت زيستگاه و ساختار جمعيتي موجودات مي‌شود. هدف از اين مطالعه استفاده از تركيب جوامع درشت بي مهرگان كف­زي براي بررسي اثرات فعاليت‌هاي انساني مختلف از جمله كشاورزي، روستايي، مزارع پرورش ماهي، جنگل و منطقه شاهد (بالادست رودخانه) در طول رودخانه زرين گل، استان گلستان است. نمونه‌برداري از درشت بي‌مهرگان كف­زي به صورت ماهيانه در دو فصل (زمستان و بهار) 95-1394 و 9 ايستگاه (با توجه به كاربري‌هاي مختلف موجود در مسير رودخانه) با نمونه‌بردار سوربر (سطح 0/09مترمربع) با سه تكرار صورت گرفت. در مجموع 1929 نمونه از بزرگ بي‌مهرگان كف‌زي شناسايي شدند كه به 30 خانواده و 9 راسته تعلق داشتند. بيشترين فراواني راسته متعلق به Ephemeroptera و Trichoptera در ايستگاه‌هايي 6، 7، 8 و 9 و راسته Diptera در ديگر ايستگاه‌ها در فصل بهار مشاهده شد. بيشترين مقدار شاخص تنوع شانون و غناي گونه‌اي مارگالف در ايستگاه‌هايي 6، 7، 8 و 9 (بالادست) به‌دست آمد. تجزيه­وتحليل خوشه­ بندي مربوط به ايستگاه‌ها و فصول مختلف سه گروه مجزا را نشان داد. نتايج نشان داد كه تغييرات كاربري اراضي در طول رودخانه ناشي از فعاليت‌هاي انساني موجب كاهش فراواني و تنوع كفزيان (كاهش موجودات زنده حساس و افزايش ارگانيزم‌هاي مقاوم) مي ­شود.

The change of land use can change the components of the habitat quality and population structure of aquatic organisms. The purpose of this study is to use a combination of macroinvertebrate to assess the effects human activities such as agriculture, rural, fish form, and forest and reference site (upstream) along the Zarin-Gol River, Golestan province. Sampling of macroinvertebrate was performed monthly in two season (winter and spring) 2015-16 and nine stations (in different land use along stream) with Surber sampler (0.09 square meter) in three replications. A total of 1929 samples were collected from macroinvertebrate belong to 30 families and 9 orders. The highest abundance of Ephemeroptera and Trichoptera was observed in spring and in the stations 6, 7, 8 and 9 and Diptera was the rest. The maximum value of Shannon diversity index and Margalef richness was obtained in the stations 6, 7, 8 and 9. The cluster analysis of different stations and season showed three distinct groups. The results showed that the land use fluctuations based on human activities caused a decrease in abundance and diversity of macroinvertebrate (reduction of sensitive organisms and increase of resistant organisms).