آسيب‌شناسي سپرده‌هاي قرض‌الحسنه در نظام بانكداري بدون رباي ايران

تحقق كامل بانكداري اسلامي، غايت مطلوب نظام بانكي ايران است كه بركات اقتصادي و اجتماعي فراواني خواهد داشت. اين مهم تنها با تشخيص صحيح معضلات حال و آينده و تصميمگيري هوشمندانه جهت رفع آنها محقق ميشود. در اين راستا آسيب‌شناسي قرض‌الحسنه يكي از مسائل قابل تأمل و داراي اولويت محسوب ميشود. اين پژوهش عوامل مؤثر بر كاهش سپرده ­هاي قرض‌الحسنه را به عنوان مسئله اصلي تحقيق، احصا، دسته بندي و اولويت گذاري ميكند. بدين منظور چارچوب تحقيق در سه فاز اصلي شامل مطالعه و مصاحبه و تحليل عوامل، طراحي شده است. در فاز نخست با بررسي پژوهشهاي اين حوزه، عوامل مؤثر شناسايي و پرسشنامه تحقيق تنظيم شد. در فاز دوم در مصاحبه با خبرگان اين دلايل اعتبارسنجي و مهم‌ترين علل كاهش سهم سپردههاي قرضالحسنه احصا گشت. در فاز سوم نتايج به‌دست‌آمده با استفاده از روش تحليل اثرات متقابل (Cross Impact Analysis) و بر اساس نظر خبرگان تحليل شد و به اين ترتيب عوامل پيشران، سياستي، خطرپذير، شاخصها و عوامل بي‌تأثير تفكيك شدند. بر اساس يافته‌هاي پژوهش، خلأهاي قانوني، وجود تورم و پايين‌بودن سطح درآمد مردم، علل پيشران كاهش سهم سپرده هاي قرض الحسنه و رقابت بانكها براي افزايش سود سپرده هاي سرمايهگذاري و نبود اراده جدي براي گسترش قرض الحسنه از طرف مديران بانكي نيز عوامل سياستي مربوط به اين مسئله ميباشند.