بررسي امكان‌پذيري تمايز اقتصاد اسلامي اثباتي و هنجاري

در اقتصاد متعارف مناقشاتي پيرامون تفكيك اقتصاد هنجاري و اثباتي وجود دارد. در اين مقاله به بررسي اين سؤال مي‌پردازيم كه آيا در اقتصاد اسلامي نيز مي‌توان تفكيك مشابهي انجام داد و در صورت امكان، رابطه بين آن‌ دو چيست؟ بنا به فرضيه مقاله، اقتصاد اسلامي را مي‌توان دانشي تركيبي از دو بدنه نظري پيوسته اقتصاد اسلامي اثباتي و هنجاري دانست. يافته‌هاي اين پژوهش كه به روش تحليلي سامان يافته، نشان مي‌دهد اقتصاد اسلامي چگونگي ساماندهي فعاليت‌هاي اقتصادي به منظور دستيابي به اهداف نظام اقتصادي اسلام و حل مشكلات اقتصادي پيش ‌رو (اقتصاد اسلامي هنجاري) را بر پايه واقعيت‌هاي اقتصادي (اقتصاد اسلامي اثباتي) تجزيه و تحليل مي‌كند. بر اين اساس اقتصاد اسلامي هنجاري، عهده‌دار ارزيابي وضعيت‌ها و توصيه ساختارها و سياست‌هاي اقتصادي است؛ اقتصاد اسلامي اثباتي نيز به تبيين و پيش‌بيني اقتصادي مي‌پردازد. در عمل، نوعي رفت و برگشت بين اقتصاد اسلامي هنجاري و اثباتي وجود دارد. اقتصاد اسلامي هنجاري با تعيين ساختارهاي نهادي زمينه تحليل علمي را فراهم مي‌كند. تحليل‌هاي اقتصاد اسلامي اثباتي مي‌تواند مباحث اقتصاد هنجاري در حوزه منطقةالفراغ را بهبود بخشد.