نقش متنوع‌سازي صادرات بر رابطه بين باز بودن تجاري و بي‌ثباتي رشد اقتصادي در كشورهاي در‌حال‌توسعه منتخب (2015-1980)

در سال­هاي اخير مطالعات گسترده‌اي در ارتباط با چگونگي اثرگذاري باز بودن تجاري بر رشد اقتصادي در كشورها انجام پذيرفته است، اين در حالي بوده كه تعداد محدودي از مطالعات بر بي‌ثباتي رشد اقتصادي تمركز يافته­اند. گروهي از اين پژوهش‌ها باز بودن را عاملي براي دستيابي به رشد اقتصادي باثبات‌تر و گروهي آن را عاملي براي ايجاد بي­ثباتي در اقتصاد دانسته­اند. ازاين‌رو، نتايج واحد و يكساني را تأييد نكرده­اند. يك دليل مهم براي اين ابهام مي‌تواند ساختار تجارت و صادرات كشورها باشد. وابستگي صادرات به چند كالاي خاص سبب مي‌شود هنگام بروز يك اختلال در صادرات، بخش وسيعي از توليد و درآمد‌هاي ارزي كشور با مشكل مواجه شود. ازاين‌رو، در مقاله حاضر، علاوه بر بررسي نحوه اثرگذاري باز بودن تجاري بر بي‌ثباتي رشد اقتصادي، نقش متنوع‌سازي صادرات در اين ارتباط مورد بررسي قرار مي‌گيرد. بدين منظور از داده‌هاي 18 كشور منتخب در‌حال‌توسعه، طي سال‌هاي 2015-1980 استفاده و دو الگوي پنل برآورد شده كه الگوي اول بدون در نظر گرفتن تنوع صادراتي بوده و الگوي دوم با وارد كردن اين متغير به صورت متقاطع با باز بودن تجاري، برآورد شده است. نتايج پژوهش بيان‌كننده اين است كه هرچه ميزان باز بودن تجاري بيشتر شود، به دليل انتقال شوك‌هاي خارجي به اقتصاد، بي‌ثباتي رشد اقتصادي افزايش مي‌يابد، اما تنوع صادراتي مي‌تواند به كاهش بي‌ثباتي رشد اقتصادي ناشي از تجارت جهاني كمك كند.