تبيين محروميت روستايي بر اساس شاخص هاي منطقه اي مورد: شهرستان پلدختر

افزايش نابرابري و محروميت بين مناطق شهري و روستايي اثرات منفي ناخواسته­ اي، مانند افزايش مهاجرت، شهرنشيني و افزايش جرم در جامعه را در پي خواهد داشت. براي تحقق توسعه روستايي، كاهش اين نابرابر­ي­ها، بايد به عنوان يك اصل براي سياست گذاران در اولويت قرار گيرد. بدين­سان، ارائه مدلي قوي از محروميت براي شناسايي شاخص­هاي محروميت و پارامترهاي مرتبط براي كاهش محروميت مهم است. هدف پژوهش، تبيين محروميت روستايي بر اساس شاخص­هاي منطقه ­اي است. تحقيق حاضر از نظر هدف، كاربردي و روش انجام آن پيمايشي است. از آزمون رتبه ­اي هم­انباشتگي نامحدود اكتشافي براي شناسايي مهم­ترين شاخص­هاي محروميت، و با استفاده از مدل­سازي معادلات ساختاري (SEM) به ارائه الگويي از محروميت اقدام گرديد. ابزار گردآوري داده­ ها، پرسش­نامه و سالنامه آماري استان لرستان است. جامعه آماري خانوارهاي روستايي شهرستان پل‌دختر است (11289N=). با استفاده از فرمول كوكران و روش نمونه­ گيري سهميه­ اي، 400 خانوار به عنوان نمونه انتخاب شد. يافته­ها نشان داد كه از ميان هيجده شاخص در نظر گرفته شده براي سنجش محروميت روستايي، يازده شاخص در سطح پاييني قرار دارند و روستاهاي منطقه در زمينه اين شاخص­ها در وضعيت محرومي به سر مي­برند. از اين يازده شاخص، سه شاخص درآمد و پس­انداز (219/0)، مالكيت (120/0) و مسكن (114/0) مربوط به بعد اقتصادي محروميت، سه شاخص آموزشي (147/0)، بهداشتي (127/0) و خدمات رفاهي (114/0) مربوط به بعد اجتماعي، دو شاخص زيرساخت­هاي فرهنگي (120/0) و حقوق قوميت­ها و اقليت­ها (164/0) مربوط به بعد سياسي-فرهنگي و سه شاخص محيط زيست روستا (135/0)، شبكه معابر روستا (102/0) و زيرساخت­هاي روستايي (160/0) مربوط به بعد محيطي- كالبدي محروميت بوده است. همچنين نتايج بدست آمده از مدل­سازي معادلات ساختاري نشان داد كه مدل مرتبه دوم محروميت تحت تأثير عامل­هاي پنهان اقتصادي، اجتماعي، سياسي- فرهنگي و محيطي- كالبدي قرار دارد. مقدار p كليه پارامترهاي لامدا در مدل مرتبه دوم فوق نشان از تأييد كليه اين روابط دارد.